به
وجود آمدن دستگاه هایی نظیر تلفن، موبایل، ماشین پیام گیر و ... توانست
مقوله ارتباط را تا حدود زیادی تحت الشعاع قرار دهد اما ایجاد فضای
سایبرنتیک و گسترش جهانی آن، موجب حرکت جهشی در حوزه ارتباطات شد. شاید
بتوان استفاده از پست الکترونیکی را اولین گام ارتباطی در فضای سایبر
دانست، بعد از آن بود که ارتباط های متنی، تصویری و صوتی از طریق ابزارهای
الکترونیکی جایگاه ویژه ای در بین مردم پیدا کرد به نحوی که امروز این
سیستم ها یکی از اساسی ترین شقوق ارتباطی مردمان جهان میباشد. در این
راستا بود که فضای سایبر توانست فاصله ها در میان جهانیان را کم کند. به
وجود آمدن رسانههای اجتماعی(Social Media) منجر به تعاملات میان افراد در
جوامع مختلف شد این سیستم ارتباطی توانست با ایجاد محتوی توسط کاربر، و
سپس به اشتراک گذاشتن و یا تبادل اطلاعات گامی مهم در تحولات ارتباطی رقم
بزند.
با گذشت زمان و بسط پیدا کردن زیر
ساخت های مخابراتی در کشور های مختلف جهان و به وجود آمدن شبکه های
اجتماعی به عنوان یکی از زیر مجموعه های رسانه های اجتماعی، این وضعیت
ارتباطی دچار تحول زیادی شد و توانست جایگاه ویژه ای در میان کاربران
اینترنت پیدا کند.
امروزه شبکه های اجتماعی نظیر
فیسبوک، گوگل پلاس و توئیتر یکی از اصلی ترین راهکار های ارتباطی ما بین
بسیاری از مردم جهان می باشند اما مسئله این شبکه ها صرفا به ارتباط های
جهانی خلاصه نمیشود. بلکه با کمی تعمق بیشتر در آن میتوان به موضوع
پیچیده ای نظیر زندگی دوم (Second Life) و چرایی استقبال روز افزون
کاربران فضای سایبر از این شبکه ها را مورد بررسی قرار داد.
به هنگام مطرح شدن کلمه زندگی،
می توان از بسیاری گزاره های اثرگذار و مهم نام برد که در طول شبانه روز
با زندگی انسان ها عجین است، گزاره هایی که هر کدام از آنها نتیجه قرن ها
عادات و عقاید فرهنگی یک ملت می باشد. به تبع مطرح شدن زندگی دیگری به نام
زندگی دوم در فضای سایبر به موازات زندگی واقعی هر انسان، قوانین و
رسومات خاصی در آن زندگی پدید خواهد آمد که توسط به وجود آورندگان آن
تعیین شده است. در زندگی دوم به مانند زنگی اول پیچیدگی ها و قواعد
فراوانی وجود دارد به نحوی که تمامی شئونات یک زندگی واقعی به شکلی دیگر
در این فضا تجلی پیدا کرده است، از این حیث می طلبد با تعمق کردن در فضای
سایبر و بلاخص زندگی دوم مقولات مهمی نظیر شبکه های اجتماعی مورد بررسی
قرار گیرد.
امروزه رسانههای اجتماعی حوزههای مختلفی از زندگی
انسان را دستخوش تغییر قرار داده اند، اما همان طور که ذکر شد عمیق ترین
اثرگذاری این شبکه ها در حوزه ارتباطات انسان بوده است. اتصال تار عنکبوتی
بین کاربران توسط رشته های اینترنت، تحت عنوان شبکه های اجتماعی نظیر
فیسبوک و گوگل پلاس موجب شده تا هر کاربر خانه ای مجازی در این فضا برای
خود مهیا کند و با قرار دادن اطلاعات شخصی درون پروفایل مخصوص خود، به آی
پی رایانه خود روح بخشد. اما غافل از آنکه این خانه مجازی بر روی تار های
سستی بنا شده که پایه های لغزان آن در آینده نه چندان دور مشکلات فراوان
امنیتی را ایجاد خواهد کرد.
این خانه سست در زمین فضای سایبر به
وجود آمده است و هر فرد با اتصال خود به این شبکه ها گویی دریچه زندگی
خصوصی خود را به روی تمامی کاربران اینترنت باز می کند. در این راستا
تاسیس پی در پی شبکه های اجتماعی در طول سال های گذشته گامی نهایی برای
رسیدن به جامعه دیجتالی اندیشه لیبرالیسم بود که به دلیل وسعت ابعاد در حد
یک زندگی واقعی اما مجاز شده، مباحث تمام نشدنی درارتباط با خود را به
وجود آورده است. اما موضوع اصلی و مطرح در این ارتباط چرایی استقبال از
شبکه های اجتماعی می باشد و برای پاسخ به این سوال نیاز به عقب گرد و تجسس
در مبانی فکری و تئوریک اندیشه لیبرالیسم است. برای پرداختن به این مسئله
در آغاز میتوان این سوال را پرسید که اساسا چرا شبکه های اجتماعی به
وجود آمد؟
با تعمق بر اندیشه لیبرالیسم و رسیدن به بن مایه و هسته
آن میتوان سر چشمه شبکه های اجتماعی را در اومانیسم جستجو کرد. بشر با
کنار زدن خدا، خود و من فردی را در مرکز عالم قرار داد و تمامی شئونات
خلقت را بر مبنای نفسانیات خود سنجید. از آن روز بود که حرکت آرام و خزنده
برای رسیدن به شرایط امروز و به وجود آمدن زندگی مجازی و دور از من حقیقی
آغاز شد. انسان اومانسیم با حرکت در محوریت من، تنها موضوعی را که مد نظر
دارد صرفا "خود" می باشد، از این حیث، انسانِ انسان گرا طی دوره چند صد
ساله به سمت تفرد گرایی حرکت کرد و در نهایت با رقم زدن ایندیویژوالیسم و
دوری جستن از خانواده و روی آوردن به زندگی فردی موجب ایجاد بساط شبکه های
اجتماعی شد.
از سوی دیگر انسان هایی که کمتر به
سمت و سوی تفردگرایی حرکت کرده بودند و اغلب در جوامعی غیر از جوامع غربی
زندگی می کنند با ورود به شبکه های اجتماعی به دلیل سرگرمی ذاتی این شبکه
ها، ساعات زیادی از وقت خود را در آن هدر میدهند و همین مقوله موجب می
شود پدیده تفردگرایی در میان دیگر کشور های جهان پر رنگ تر شود کما اینکه
در جمهوری اسلامی ایران ورود بی محابای تکنولوژی و عدم آسیب شناسی مناسب
آن به موضوع تفردگرایی دامن زده است و به یقین میتوان گفت یکی از اصلی
ترین عوامل افزایش سن ازداوج علی رغم تصور عوام و خواص که در مقولات
اقتصادی خلاصه می شود را باید در تفردگرایی حاصل از وابستگی زیاد به
تکنولوژی های نوین جستجو کرد. یکی از این شبکه های اجتماعی که در حال حاضر
اصلی ترین رقیب شبکه اجتماعی فیسبوک بوده و توانسته است در عمر اندک
خود، کاربران زیادی را جذب کند شبکه گوگل پلاس(+Google) می باشد.
شرکت گوگل در تاریخ ۷ تیر ۱۳۹۰
(۲۸ ژوئن ۲۰۱۱) به طور رسمی از این سرویس رونمایی کرد. در گذشته این
شرکت برای رقابت با شبکه اجتماعی فیسبوک، شبکه اجتماعی اورکات(Orkut) و
سرویس گوگل باز( Google Buzz )و ویو(Wave) را ساخته بود ولی این دو سرویس
هیچ گاه نتوانستند با این شبکه رقابت کنند.
از آنجایی که شبکه های اجتماعی و
جذب روز افزون کاربران به شبکه ها ادامه داشت این شکست برای شرکت گوگل
ناراحت کننده بود. در نتیجه گوگل با برنامه ریزی گسترده و بی سر و صدا و
با استفاده از تجربه دو شکست قبلی خود شبکه اجتماعی گوگل پلاس را به معرض
عمومی در آورد. این شبکه اجتماعی از روز افتتاح تا کنون توانسته است
کاربران زیادی را به خود جلب کند. در ابتدا به عقیده بسیاری از کارشناسان
گوگل پلاس توانایی رقابت با شبکه فیسبوک را نداشت اما در حال حاضر این
شبکه با گذشت کمتر از سه سال از فعالیت رسمی خود توانسته است رتبه دوم
شبکه های اجتماعی را کسب کند. تفاوتی که باعث شده گوگل پلاس به مزیتی نسبی
دست پیدا کند زیر ساخت موتور جستجوی گوگل است، به این جهت عده ای از
کارشناسان سایبر گوگل پلاس را بزرگترین تهدید برای بزرگترین شبکهی
اجتماعی جهان، فیسبوک می دانند.
این شبکه در کمتر از شش ماه
توانست بیش از ۴۰ میلیون کاربر را از آن خود کند. رقمی که رسیدن به آن از
دیدگاه اصحاب فن، آماری خیره کننده محسوب می شود، هم اکنون این شبکه با
گذشت تقریبا سه سال از عمرش نزدیگ به 350 میلیون کاربر را برای خود فراهم
کرده است اما دلایلی که این شبکه توانسته است در کوتاه ترین زمان ممکن
طرفداران زیادی از اقصی نقاط دنیا را از آن خود کند در نوع خود قابل تامل
است.
در اصل مهمترین برتری گوگل پلاس در یکپارچگی آن با سرویس های
متنوع گوگل است، کاربر عضو در گوگل پلاس به هنگام اتصال می تواند از تمام
سرویس های گوگل از جمله جستجو در موزیک، ویدئو، سند متنی و ... استفاده
کند. به واقع این شبکه رشد سریع خود را مدیون کاربران رسانه و دیگر افزونه
های گوگل می باشد، که توانسته است کاربران را به استفاده از این شبکه
ترغیب کند. همچنین این شبکه اجتماعی توانسته است با لینک شدن به کاربران
سرویس جی میل و یوتیوب کاتالیزوری قدرتمند برای پیشرفت خود داشته باشد.
گوگل پلاس با تعبیه نوار بالای سرویس های گوگل این امکان را برای کاربر
مهیا کرده است تا کاربر به تمام سرویس های گوگل دسترسی سریع داشته باشد.
طبق
گفته مسئولان شرکت گوگل، گوگلپلاس فراتر از یک محل برای به اشتراکگذاری
موضوعات مورد علاقه کاربر می باشد، این شبکه ملقب به "شهر مجازی ارواح"
هم اینک توانسته است با ارائه خدماتی بی نظیر کاربران زیادی را مجذوب خود
کند. اما ویژگی های خاصی در شبکه اجتماعی گوگل پلاس وجود دارد که در نسبت
با شبکه فیسبوک بی نظیر محسوب میشود و دقیقا همین امر است که برای امنیت
کاربر یک پاشنه آشیل محسوب می شود.
اللهم عجل لولیک الفرج